archive.barysau.by
НБРБ USD EUR RUB
24.06 0.1%1.9284 0.1%2.1544 -0.7%3.2309
23.06 -0.5%1.9309 -0.7%2.1556 -0.1%3.2097
22.06 -1.1%1.9219 -0.9%2.1404 1.1%3.2062
Лагін:
Пароль:
 
рэгістрацыя карыстальніка
аднаўленне пароля
bel

Карысная інфармацыя

{SAPE}

Ураджэнец Барысава стварыў ваенную дактрыну Ізраіля

Хаім Ласкоў нарадзіўся ў 1919 годзе ў нашым горадзе ў сям'і Мойша Ласкова і Еты Гіршфельд. З дзяцінства Хаім чуў ад сваякоў апавяданні пра вайну, што шмат у чым вызначыла яго жыццёвы выбар – стаць вайскоўцам.

У 1925 году сям’я Ласкова, пераехаўшы ў Палестыну, пасялілася ў Хайфе, а ў 1930 годзе Мойша Ласкоў загінуў ад рук арабаў-радыкалаў, і яго ўдава была вымушана выхоўваць пецярых дзяцей самастойна. Будучы навучэнцам Хайфскай рэальнай гімназіі, Хаім упершыню праяўляе свой інтарэс да фізічнай падрыхтоўкі і вайсковай справы – становіцца камандзірам групы ўзмоцненага фізічнага выхавання, а скончыўшы гімназію ў 1932 годзе, замест таго, каб працягнуць навучанне ў вышэйшай навучальнай установе, уступае ў ваенную габрэйскую арганізацыю «Хагана». Таленты і стараннасць маладога чалавека былі ацэнены па вартасці, і ў 1939 годзе Хаім Ласкоў быў прызначаны намеснікам камандзіра асаблівага атрада рэагавання, створанага габрэямі для абароны ад пагромаў, якія праводзяцца палестынскімі арабамі. Будучы сябрам «Хаганы», Ласкоў завёў вялікую колькасць знаёмстваў з будучымі бацькамі дзяржавы Ізраіль. У прыватнасці, ён некаторы час служыў асабістым кур'ерам у выхадца з Адэсы Якава Доры (Якава Дастроўскага) – будучага начальніка генеральнага штаба ЦАХАЛ.

У пачатку Другой сусветнай вайны «Хагана» пачала супрацоўніцтва з брытанскай каланіяльнай арміяй і сфармавала групы добраахвотнікаў для ўдзелу ў барацьбе з нацыстамі. Сярод гэтых добраахвотнікаў быў і Хаім Ласкоў. Яшчэ да стварэння Яўрэйскай брыгады ён стаў афіцэрам брытанскай арміі і прыняў удзел у баях на тэрыторыі Бельгіі, Галандыі, Італіі і Паўночнай Афрыкі. У 1944 годзе Ласкоў стаў камандзірам роты агнявой падтрымкі 2-га батальёна Яўрэйскай брыгады брытанскай арміі, у складзе якой ваяваў на італьянскім фронце. Байцы 2-га батальёна выдатна праявілі сябе ў першым жа баі супраць частак 42-й дывізіі Вермахта, а ў студзені 1945 батальён паспяхова фарсіраваў раку Сенія і выбіў з пазіцый 12-ы штурмавы полк гітлераўскай парашутна-дэсантнай дывізіі.

Хаім Ласкоў ў 1944 годзе, Італія. Крыніца: david-2.livejournal.com

У 1945 годзе Ласкоў дэмабілізаваўся ў званні маёра і застаўся ў Еўропе для арганізацыі так званай «Аліі Бэт» – нелегальнай эміграцыі еўрапейскіх яўрэяў у Палесціну. Пасля Другой сусветнай вайны гэтая дзейнасць прадугледжвала, перш за ўсё, палёгку жыцця габрэяў, якія знаходзіліся ў спецыяльных лагерах для перамешчаных асоб, а таксама арганізацыю іх эвакуацыі ў Палестыну насуперак ваенным і бюракратычным перашкодам з боку еўрапейскіх краін. Паралельна з гэтым Ласкоў займаўся закупкай узбраення для будучай Арміі абароны Ізраіля і прымаў удзел у акцыях адплаты нацысцкім злачынцам. Звестак аб гэтым перыядзе ваеннай кар'еры Ласкова вельмі мала. Вядома толькі тое, што ён удзельнічаў у дзейнасці атрада «Ха-Нокмім», які праводзіў карныя аперацыі ў Аўстрыі. З 1945 па 1955 байцы «Ха-Нокмім» знайшлі і знішчылі каля 2000 нацысцкіх злачынцаў, якія хаваліся ад правасуддзя. Па сваёй сутнасці гэта быў тэрарыстычны атрад, які здзяйсняў пакаранні смерцю без суда і следства. Аднак рэаліі пасляваеннага свету былі такія, што практычна ніхто не перашкаджаў дзейнасці карнікаў.

Да моманту стварэння дзяржавы Ізраіль і пачатку вайны за незалежнасць Ласкоў ужо вярнуўся ў Палестыну, дзе вырашыў выкарыстаць свой трэнерскі вопыт, атрыманы ў гімназіі, і стаў кіраўніком аддзела баявой падрыхтоўкі арганізацыі «Хагана», адначасова з'яўляючыся афіцэрам бяспекі Электрычнай кампаніі Ізраіля («Хеўрат Хашмаль»).

У Вайне за незалежнасць Ізраіля 1947-1949 гадоў Хаім Ласкоў камандаваў першым пяхотным механізаваным батальёнам, які ваяваў у складзе 7-й брыгады супраць іярданскіх частак Арабскага Легіёна ў раёне Латруном. Падчас вызвалення Назарэта і Верхняй Галілеі (аперацыі «Дэкелія» і «Хірам») Ласкоў прыняў ад Шлома Шаміра камандаванне 7-ай Брыгадай.

У 1949 Хаім Ласкоў распрацаваў ваенную дактрыну Ізраіля, якая ў далейшым шмат у чым забяспечыла перамогу ЦАХАЛ у Шасцідзённай вайне 1967 года. Пры распрацоўцы дактрыны Ласкоў зыходзіў з таго, што ізраільскай арміі вельмі складана ваяваць ва ўмовах маленькай уласнай тэрыторыі і парэзаных межаў з праціўнікам, які значна пераўзыходзіць яе па колькасці. Таму асноўны ўпор Ізраіль павінен рабіць на ранняе выяўленне магчымых пагроз, прэвентыўныя ўдары і разбурэнне інфраструктуры праціўніка.

Вайну за незалежнасць Ласкоў скончыў у званні генерал-маёра і вярнуўся да працы ваеннага інструктара. З 1951 па 1953 год ён займаў пасаду камандуючага ВПС Ізраіля, хоць да гэтага ніякага дачынення да ВПС не меў. Прызначэнне Ласкова на гэты пост было прадыктавана хутчэй яго харызматычнасцю. Генерал умеў навучаць людзей, матываваць іх на дасягненне выніку, а аб сваёй працы ў ВПС казаў так: «Я знайшоў добрых лётчыкаў, якія ўмеюць вадзіць самалёты, але многія не ўмеюць ваяваць на іх».

Камандуючы ВПС Ізраіля генерал-маёр Хаім Ласкоў, 1952. Крыніца: wikimedia.org

Аб характары Ласкова красамоўна кажа гісторыя пра тое, як ён абараняў сваё прозвішча. Справа ў тым, што габрэі, якія перасяліліся ў Палестыну да стварэння дзяржавы Ізраіль, пасля здабыцця краінай незалежнасці сталі масава мяняць прозвішчы, якія яны насілі ў «краінах зыходу», на спрадвечна яўрэйскія. Так, Давід Грын стаў Давідам Бэн-Гурыён, Голда Меерсон – Голдай Мэір, а Мошэ Чарток – Мошэ Шарэтам. Старшыня беларускага зямляцтва ў Ізраілі Міхаіл Альшанскі ўспамінае: «Давід Бэн- Гурыён тройчы патрабаваў ад генерала Хаіма Ласкова, ураджэнца беларускага горада Барысава, змяніць прозвішча на іўрыцкай лад, і тройчы генерал адмаўляўся. Апошні раз на пасяджэнні ўрада раз'юшаны Бэн-Гурыён папрасіў Ласкова выйсці за дзверы, падумаць і вярнуцца з ужо новым прозвішчам. Аднак Ласкоў працягваў ўпарціцца. Вярнуўшыся на сваё месца за сталом пасяджэння, ён сказаў: «Я Ласковым нарадзіўся і Ласковым памру. У сваім прозвішчы не змяню нават літары». Уражаны такой упартасцю кіраўнік урада заўважыў: «Бачу, што ты такі ж упарты, як і я. Што ж, заставайся Ласковым».

У 1953-м Ласкоў вырашыў выправіць памылку маладосці і адправіўся ў Лондан, каб атрымаць вышэйшую адукацыю. Наступныя два гады ён вывучаў філасофію, паліталогію і эканоміку ў Оксфардзе.

Па вяртанні ў Ізраіль Хаім Ласкоў быў прызначаны намеснікам начальніка Генеральнага штаба і кіраўніком ваеннай выведкі. На пасадзе начальніка Генеральнага штаба ў яго паўсталі рознагалоссі з Мошэ Даян адносна ролі танкавых войскаў у тагачасных ваенных канфліктах. Ласкоў настойваў на тым, што танкавыя войскі – гэта не дапаможныя падраздзяленні для прасоўвання пяхоты, а самастойны род войскаў, які павінен дзейнічаць на лязе прарыву.

Некаторыя гісторыкі паказваюць на тое, што такі пункт гледжання ў Ласкова сфармаваўся пасля чытання ім работ нямецкага генерала Гудэрыяна. Даян жа прытрымліваўся супрацьлеглага пункту гледжання. Спрэчка двух генералаў развязаў чарговы ваенны канфлікт, і ў 1956 годзе пасля пачатку Суэцкага крызісу Мошэ Даян прызнаў, што памыляўся ў спрэчцы з Ласковым. У тым жа годзе Ласкоў, які кіраваў да гэтага 77-й танкавай дывізіяй, быў прызначаны камандуючым танкавымі войскамі ЦАХАЛ, а пазней пераведзены на пасаду камандуючага Паўднёвай ваеннай акругай.

Перыяд з 1958 па 1961 гг. быў вяршыняй ваеннай кар'еры Ласкова – у гэты час ён займаў пасаду начальніка Генеральнага штаба ЦАХАЛ. У гісторыі Ізраіля гэты перыяд быў адным з самых спакойных, і Ласкоў засяродзіўся на развіцці арміі, надаючы асаблівую ўвагу бранетанкавым часткам.

З-за рознагалоссяў з намеснікам міністра абароны Шымонам Перэсам (які настойваў на тым, што намеснік міністра абароны можа мець прафесійныя кантакты з афіцэрамі без ведама кiраўнiка Генштаба) Ласкоў сышоў у адстаўку. Гэта адбылося 1 студзеня 1961 года – роўна праз тры гады пасля прыходу Ласкова на пасаду кіраўніка Генштаба.
Аднак на гэтым кар'ера Хаіма Ласкова не скончылася – фактычна ён вёў актыўную прафесійную дзейнасць да самай смерці. З 1961 па 1970 год кіраваў Упраўленнем партамі Ізраіля, з лістапада 1972 па 1982 быў упаўнаважаным па правах вайскоўцаў, а ў 1973-1974 гадах з'яўляўся сябрам камісіі Аграната, якая расследавала прычыны няўдач ЦАХАЛа на раннім этапе вайны Суднага дня.

Памёр Хаім Ласкоў у 1982 годзе ў Тэль-Авіве, пражыўшы 63 гады. Ён быў адным з тых, хто рухаў наперад прагрэс, не баяўся прызнаваць састарэнне тактык і методык вядзення вайны і заўсёды меў свой уласны погляд на падзеі. Важную ролю ў поспеху ЦАХАЛ заўсёды адыгрывала разуменне, як сказалі б цяпер, «трэнду». Хаім Ласкоў быў тым, хто ў 1950-70-я гады забяспечыў ізраільскай арміі гэта разуменне. Ён настаяў на тым, каб афіцэры ЦАХАЛ вучылі англійскую мову (гэта павысіла эфектыўнасць знешніх кантактаў арміі, а таксама дало магчымасць чытаць ваенную літаратуру ў арыгінале), перакваліфікаваў тысячы людзей з грамадзянскай спецыяльнасцю ў сумежную ваенную прафесію, своечасова звярнуў увагу ролю танкавых войскаў, якая расла, а галоўнае – распрацаваў эфектыўную ваенную дактрыну, якая дапамагла Ізраілю атрымаць перамогу ў Шасцідзённай вайне.

Імем Хаіма Ласкова ў Ізраілі названы Музей баявой славы ветэранаў Другой сусветнай вайны Хайфскай акругі.

Аўтар: Антон Васіленка, warspot.ru